Nước tham gia vào tất cả các quá trình chuyển hóa trong cơ thể, cần thiết để tiêu hóa thức ăn, hòa tan và hấp thu các vitamin quan trọng, làm mát cơ thể, điều hòa thân nhiệt, bôi trơn các khớp, tăng thải độc chất và loại bỏ chất thải ra ngoài.
Trung bình, một người trưởng thành cần uống khoảng 1,5 – 2 lít nước một ngày, chưa tính lượng cung cấp qua nước canh, súp,… trong bữa ăn. Với các bé, lượng nước uống vào trong một ngày được tính toán chính xác dựa vào kg cân nặng. Với bé dưới 10kg, nhu cầu nước được tính theo công thức: 100ml x số kg của bé. Nếu bé trên 10kg, công thức tính như sau: 1.000ml + 50ml x n (n là số kg của bé).
Cha mẹ cần lưu ý là màu sắc của nước tiểu và tình trạng môi để đánh giá đúng nhu cầu nước của bé. Nếu môi bé bị khô thì cha mẹ cần khuyến khích bé uống thêm nước, nếu không thì cứ để bé uống theo nhu cầu. Khi bé đi tiểu, nếu nước tiểu có màu vàng sậm, tức là cơ thể bé thiếu đang thiếu nước. Nhưng nếu uống quá nhiều nước, lượng dư sẽ tăng thải làm nước tiểu trắng trong và bé đi tiểu nhiều. Tốt nhất là giữ cho nước tiểu của trẻ có màu vàng nhạt khi cơ thể đủ nước.
Nước tốt nhất cho bé uống là nước lọc, nước tinh khiết. Các loại nước mát “nổi tiếng” như nước mía lau, rễ tranh, mã đề… uống rất ngon vì vị ngọt dịu và thơm mát, giúp thanh lọc cơ thể nhưng không nên uống thường xuyên vì gây lợi tiểu và mất nước. Trà atiso giúp nhuận gan, lợi mật, tăng cường thải độc, cha mẹ có thể cho bé dùng nhưng cũng không thể thay thế hoàn toàn nước lọc hay lượng sữa trong ngày. Nước trà xanh chứa nhiều chất chống oxy hóa rất tốt cho người lớn, tuy nhiên, trẻ em không được khuyến khích dùng nước trà.
Một loại nước rất được cha mẹ tin dùng vì cho rằng cung cấp nhiều khoáng chất cần thiết cho cơ thể nên rất tốt cho sức khỏe là nước khoáng. Nhưng ít ai biết là nước khoáng chỉ được khuyến khích sử dụng cho những bé bị tiêu chảy cấp để bù các ion khoáng cho cơ thể bị mất qua phân trong thời hạn ngắn vài giờ sau mất nước, sau đó vẫn nên dùng nước lọc để bù nước cho cơ thể. Đặc biệt, bé dưới 1 tuổi không nên uống nước khoáng hoặc sữa được pha bằng nước khoáng vì thận bé còn yếu, không thải được những chất khoáng dư thừa, sẽ tích lũy lại trong người và gây rối loạn nhịp tim, cao huyết áp, phù…
Cách cho bé uống nước tốt nhất là “lai rai” trong ngày, không nên đợi khát mới uống. Bé thường mải chơi, quên uống nước nên cha mẹ cần lưu ý nhắc nhở bé uống nước thường xuyên vì tỷ lệ nước trong cơ thể bé luôn cao hơn người lớn và sự thiếu nước sẽ ảnh hưởng đến hoạt động và sự sống của bé.
BS. CK1 Đào Thị Yến Thủy
Trung tâm Dinh dưỡng TP. HCM
