Theo các công trình nghiên cứu, nuôi con bằng sữa mẹ (NCBSM) có tác động lớn đến sức khoẻ của bé, làm giảm 13% nguy cơ tử vong ở bé dưới 5 tuổi nếu được bú sữa mẹ hoàn toàn 6 tháng đầu. Bé được bú sớm trong vòng 1 giờ đầu sau sinh sẽ giảm được rủi ro mắc các bệnh mạn tính ở tuổi trưởng thành (tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch…). Bé bú mẹ sẽ phát triển hài hoà cả về thể chất và tinh thần, phòng tránh các bệnh nhiễm khuẩn, thừa cân béo phì. Vì thế, NCBSM là biện pháp có hiệu quả tăng cường sức khoẻ, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và bệnh tật ở bé.
NCBSM là phương pháp nuôi con khoa học nhất vì sữa mẹ là thức ăn hoàn chỉnh, thích hợp, vệ sinh và an toàn nhất đối với bé mà không có một loại sữa bột hay sản phẩm nào có thể thay thế được. Đó là do sữa mẹ có đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết như chất đạm, béo, vitamin, chất khoáng với tỷ lệ thích hợp cho sự phát triển của bé.
Thành phần trong sữa mẹ rất khác so với sữa bò. Chất đạm (protein) trong sữa mẹ chủ yếu là các axit amin cần thiết. Lượng vitamin (A, C), chất khoáng (sắt, canxi) trong sữa mẹ đều cao hơn sữa bò, với tỷ lệ cân đối thích hợp cho việc tiêu hoá và hấp thu, vì thế bé bú sữa mẹ không bị thiếu máu, còi xương. Chất béo trong sữa mẹ là các axit béo không no, nhiều DHA, ARA có vai trò trong sự phát triển hệ thần kinh, trí não của bé.
Ngoài các yếu tố về dinh dưỡng, sữa mẹ còn có các globulin miễn dịch. Trong sữa mẹ có lactoferin - một protein gắn với sắt, sự gắn kết này làm cho một số vi khuẩn có hại không phát triển được. Chất lysozym, một loại men có trong sữa mẹ cao hơn sữa bò hàng ngàn lần, có tác dụng tiêu diệt một số vi khuẩn có hại và nhiều loại vi-rút. Do đó, bé bú sữa mẹ ít bị tiêu chảy cũng như các bệnh nhiễm khuẩn khác. Sữa mẹ còn có yếu tố bifidus, một chất carbonhydrate có chứa nitơ, cần thiết cho sự phát triển của vi khuẩn lactobacillus bifidus, có vai trò biến một vài loại đường lactoza trong sữa thành axit lactic nên ngăn được sự phát triển của vi khuẩn và ký sinh trùng có hại, tăng cường hệ tiêu hoá. Bé bú sữa mẹ ít bị dị ứng, eczema hơn ăn sữa bò.
Trong ống nghiệm, sữa mẹ đã được chứng tỏ là tích cực chống lại nhiều mầm bệnh như E.Coli, V.Choleare, Salmonella, Shigella... và có tính bảo vệ đặc trưng chống lại rất nhiều trong các mầm bệnh này (gồm virus Rubella, Herpes simple... và cả ký sinh trùng như G.Lamblia). Và một điều rất quan trọng là khi nuôi con bằng sữa mẹ, mẹ có nhiều thời gian gần gũi với con, điều này có ích cho sự phát triển hài hoà của bé, gắn bó tình cảm mẹ con. Bé lớn lên trong tình yêu thương sẽ phát triển tốt về tâm lý, thông minh khoẻ mạnh.
TS.BS Cao Thị Hậu
Nguyên GĐ Trung tâm Truyền thông giáo dục dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia
