Hiểu lý do bé nói dối để dạy bé nói thật

 8/20/2020 |  Admin   30 lượt xem

(nuoitre.com) - Giai đoạn “khủng hoảng tuổi lên ba”, bé không còn lặp lại và ngoan ngoãn làm theo mệnh lệnh của cha mẹ nữa. Bé bắt đầu biết “rào trước đón sau”… có bé đã biết nói dối, “lươn lẹo” để được lòng người khác.

Bé thường giải thích quanh co, lòng vòng, có thể bịa ra nhiều chuyện không thực tế để làm giàu cho kho tàng ngôn ngữ của chúng. Nếu cha mẹ lo lắng quá sẽ đánh giá sai về bé, cho rằng bé không ngoan, hoặc nếu nghĩ qua loa “lớn rồi sẽ tự hết”, bé sẽ không biết lúc nào nên nói dối và lúc nào nên nói thật. Đặc biệt, nếu không được quan tâm, giải thích hay chỉnh sửa, bé sẽ không biết nói sao cho phù hợp.

Tại sao bé nói dối?

Khi mới tập nói, bé chỉ bắt chước người khác mà thôi. Khi lên ba, bé bắt đầu trình bày, diễn đạt theo ý mình, và luôn muốn người khác chấp nhận. Nhưng với vốn từ ít ỏi và cách sắp xếp câu chưa phong phú, bé chưa thể “gọi tên” ra được vấn đề của mình. Bé có thể né tránh bằng cách nói lảng đi để không bị người khác bắt bẻ. Tuy nhiên, không phải cha mẹ nào cũng hiểu được “khó khăn” của bé nên đã áp đặt và ngăn chặn, không cho bé cơ hội giải thích. Không cho bé một cảm giác tin tưởng thì bé sẽ không thể nói được những điều mình suy nghĩ. Bé có thể nói không đúng sự thật và cha mẹ cho rằng bé không trung thực.


noi-doi1.jpg


Bé nói dối là bé không nói đúng hiện tượng, chi tiết, trình tự hay nguyên nhân sự việc. Đôi khi, chúng ý thức được nói dối để được gì nhưng cũng có nhiều lúc chúng vô tình. Có thể bé nói dối là bắt chước bạn bè, người lớn, phim ảnh hay từ những bài học trước đó do chúng tự nghiệm ra. Ví dụ như một lần nói thật đã làm “hỏng việc” thì lần sau, bé rút kinh nghiệm không nói thật nữa. Bé nói dối vì sợ bị trừng phạt khi phạm lỗi hoặc muốn được mọi người yêu thương hơn. Bé nói dối vì cảm thấy nguy hiểm và muốn né tránh để được an toàn.

Dạy bé nói thật, nói dối

Trong cuộc sống, không phải lúc nào cũng cần nói hết sự thật. Nếu như cha mẹ dạy bé không bao giờ được nói dối, bé sẽ thấy mâu thuẫn khi phát hiện chính người lớn nói không đúng sự thật. Bé sẽ nghi ngờ lòng trung thực của mọi người.

Cha mẹ cần dạy bé nói, trình bày, giải thích trung thực nhưng khéo léo, phù hợp với hoàn cảnh, đối tượng; tôn trọng bé, tạo cho bé cơ hội và thời gian để bé trình bày cảm xúc, suy nghĩ của mình; lắng nghe và đặt những câu hỏi khơi gợi để bé diễn đạt được những ý tưởng, quan điểm. Bé sẽ sợ những phản ứng gay gắt hay phủ nhận của người nghe và đối phó bằng cách nói dối. Những câu chuyện trao đổi với bé cần cởi mở để tạo cho bé niềm tin. Dù bé còn nhỏ nhưng bố mẹ cũng cần tỏ thái độ tôn trọng, công bằng và bình đẳng khi trò chuyện, đừng cười cợt trước sự ngây thơ của bé, đừng gay gắt khi bé mắc lỗi lầm, cũng đừng phủ nhận những sai lầm của mình. Dạy bé biết nhận lỗi thì bản thân người lớn phải biết xin lỗi bé. Nói với bé những trải nghiệm của mình, của người khác bằng những câu từ dễ hiểu. Cho bé đưa ra các “phương án” giải quyết vấn đề rồi giải thích để bé hiểu đúng sai. Bé ở lứa tuổi này có nhiều mong muốn cho mình và cho mọi người xung quanh. Vì vậy, nhiều khi bé phóng đại hay tưởng tượng ra nhiều câu chuyện không đúng sự thật. Cha mẹ đừng vội đánh giá, cho rằng bé nói dối, không trung thực. Bé sẽ hiểu khi được bố mẹ, người lớn giúp đỡ và giải thích hợp tình hợp lý.

Nói dối khác với lừa lọc, nhiều khi bé nói dối rất dễ thương. Ở tuổi này, bố mẹ chỉ cần uốn nắn và kiên nhẫn giải thích để bé “biết ăn biết nói biết gói biết mở”, không cần quá lo lắng khi bé nói không đúng sự thật!
 
Chuyên viên tâm lý Võ Thị Minh Huệ

liên quan

Bé nhà bạn đã sẵn sàng đi học chưa?  25

 8/20/2020

Sang tuổi thứ 6, bé chuẩn bị phải đi học tiểu học rồi! Lúc này, cha mẹ thường tìm nơi cho bé luyện chữ, học đọc, học toán; chọn trường học “tốt nhất” cho bé; chuẩn bị các loại giấy tờ cần thiết, liên quan... Thế nhưng, việc cần quan tâm nhất lúc này là: Bé đã sẵn sàng đi học chưa? Mức độ “chín muồi” của bé đạt đến đâu?...

Xem chi tiết 

Chơi cùng bé để hiểu và giáo dục bé!  23

 8/20/2020

Từ giai đoạn mẫu giáo, bé đã có nhu cầu chơi đùa, phát triển mạnh và chơi cùng bé là một trong những “phương tiện” để hiểu và giáo dục bé. Ấy vậy mà có nhiều cha mẹ “quên” chơi với bé chỉ vì không có thời gian hay nhiều lý do khác.

Xem chi tiết 

Thực đơn trị biếng ăn cho bé mẫu giáo  30

 8/20/2020

Từ 3 – 6 tuổi là giai đoạn bé đã biết ăn cơm nên thức ăn chính là cơm. Tuy nhiên, nếu bé biếng ăn, cha mẹ phải dùng thức ăn giàu năng lượng, lượng nhỏ và đủ 4 nhóm thực phẩm như tinh bột, béo, đạm, rau. Khoảng cách giữa các bữa ăn nên từ 2 giờ 30 phút – 3 giờ và hạn chế ăn thêm quá nhiều bữa phụ.

Xem chi tiết 

Làm gì để chữa ngọng cho bé?  26

 8/20/2020

BS Hà Thị Kim Yến, nguyên Trưởng khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng, BV Nhi đồng 1 (TP.HCM) cho biết: Hầu như các bé bị ngọng thường được phát hiện muộn, từ 4 - 6, khi mà các bé đi học, tiếp thu chậm, phát âm không rõ ràng, khiến cho quá trình tập nói và điều chỉnh cách phát âm của bé càng khó khăn.

Xem chi tiết 

Chuẩn bị cho bé vào lớp 1  20

 8/20/2020

6 tuổi, bé đã đến tuổi đi học lớp 1 rồi! Đây là một trong những thời kỳ chuyển tiếp khó khăn nhất của bé. Vậy, cha mẹ cần làm gì để chuẩn bị cho bé vào học phổ thông diễn ra hiệu quả nhất?

Xem chi tiết 

Dưỡng chất giúp bé phát triển trí não  26

 8/20/2020

Ở tuổi mẫu giáo, não của bé phát triển chậm hơn (bằng 1/4 giai đoạn 1 - 3 tuổi) và đạt 100% trọng lượng não khi trưởng thành lúc 6 tuổi. Tuy nhiên, đây là giai đoạn não hoàn thiện chức năng, nhu cầu dưỡng chất cho sự phát triển trí não rất cao.

Xem chi tiết 

Giải quyết rối loạn giấc ngủ ở bé  23

 8/20/2020

Chăm sóc con ở lứa tuổi mẫu giáo, bạn gặp không ít khó khăn: bé hay ốm vặt, biếng ăn, bướng bỉnh, thậm chí rất nhiều bé gặp vấn đề về giấc ngủ.

Xem chi tiết 

Giáo dục giới tính cho bé  25

 8/20/2020

Phần lớn ở độ tuổi 3 - 6, bé đã có sự tò mò về giới tính. Cha mẹ cần làm gì để giáo dục giới tính cho bé?

Xem chi tiết 

Giúp bé tự lập  33

 8/20/2020

Tự lập được ví như hộ chiếu để trưởng thành. Các bé tự lập sớm sẽ không ỷ lại, bướng bỉnh, không nghe lời. Vậy bạn phải làm gì để tạo tính tự lập cho bé?

Xem chi tiết 

Giúp con vượt qua nỗi... sợ  27

 8/20/2020

Các bé độ tuổi này thường thích thể hiện bản thân. Bé muốn “chứng tỏ” những khả năng mới của mình, chẳng hạn như có thể leo lên cao (mặc dù là nguy hiểm), bé nhanh chóng leo lên bàn để chứng tỏ với cha mẹ rằng mình cao gần bằng “nóc nhà”, nhưng sau đó lại khóc ầm ĩ, không dám xuống vì… sợ.

Xem chi tiết 
Like Fanpage Để Ủng Hộ Chúng Tôi Duy Trì Website