Dạy con tuổi teen không khó với những "bí quyết" này

 8/20/2020 |  Admin   13 lượt xem

(nuoitre.com) - Tuổi teen là giai đoạn “bứt phá” lần thứ 2 trong suốt cuộc đời của một cá nhân. Đây chính là giai đoạn chín muồi giới tính và trưởng thành các hệ thống sinh học khác, từ đó kéo theo những chuyển biến mạnh mẽ trong sự phát triển tâm lý.

Trẻ cảm nhận và đòi hỏi rất mãnh liệt về vị thế của bản thân mình trong các quan hệ xã hội, đặc biệt là với người lớn, vì nhu cầu khẳng định bản thân, cái tôi của trẻ hình thành và biểu hiện rất rõ nét. Đây chính là giai đoạn khó khăn trong công tác giáo dục nói chung và giáo dục gia đình nói riêng; đòi hỏi cha mẹ phải có sự quan tâm đặc biệt, sự hiểu biết, kiên nhẫn và tinh tế trong ứng xử với con mình.
Dạy con tuổi teen không khó với những "bí quyết" này

 


Lấy sự tôn trọng làm nguyên tắc ứng xử
Cha mẹ cần lưu ý rằng khi vào tuổi dậy thì, trẻ có nhu cầu làm người lớn và nghĩ mình đã lớn. Tuy rằng, trong mắt của cha mẹ, con trẻ mãi là con trẻ, nhưng ở độ tuổi được xem là “khó bảo”, “bất trị” này, việc cư xử với trẻ ở vai trò là người lớn với kiểu giám sát, áp đặt không mang lại tác dụng. Việc tôn trọng bắt đầu đơn giản rằng: cha mẹ hãy xem trẻ là người lớn, lắng nghe những điều trẻ trình bày và chấp nhận cho trẻ bước vào thế giới người lớn với một thái độ thiện chí, đồng hành với trẻ như một người bạn hơn là vị trí kẻ cả, người trên.
 
Theo kịp nhịp sống của trẻ
Tuổi dậy thì luôn dựng lên cho mình một “hàng rào” để ngăn cách với những người mà trẻ cho là người lớn, là không hiểu mình. Việc hiểu trẻ đôi khi đơn giản đó chỉ là: biết trẻ đang xài ứng dụng internet gì, sử dụng mạng xã hội ra sao, các sản phẩm giải trí nào đang làm mưa làm gió, trẻ đang thần tượng ai, gặp áp lực học tập như thế nào,… Những việc này, cha mẹ nếu chỉ cần cố gắng “tháo bỏ định kiến”, hòa mình vào bằng cách trở thành người trong cuộc hoặc đơn giản không tham gia nhưng có cái nhìn khách quan về nó đã giúp các teen “hạ hàng rào” với mình. Chính thái độ chấp nhận và thể hiện sự hiểu biết của mình với những vấn đề mà teen quan tâm, cha mẹ đã mặc nhiên được teen tin tưởng, chia sẻ và việc quản lý của cha mẹ vì thế cũng sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều đối với cả 2 bên.

Trở thành bạn của con
Tuổi dậy thì với hoạt động chủ đạo là giao lưu bè bạn đã đặt vai trò một người bạn vào vị trí tối ưu trong việc tác động đến nhận thức, tình cảm, hành vi. Việc quản lý sẽ không còn căng thẳng khi cha mẹ chủ động đặt mình vào “vai” bạn của trẻ. Sẽ không còn những lần lén xem nhật ký, gọi điện hỏi han những người bạn chơi cùng con để rồi sau đó con phản ứng dữ dội, tiêu cực vì thấy mình bị tổn thương, coi thường. Khi ở vai một người bạn lớn thực sự, cha mẹ lắng nghe kiểu nói chuyện “chuẩn teen”, mở lòng và thiện chí với những “rung động giới tính” để trẻ tự tin tâm sự, đồng hành cùng trẻ trong những bài tập khó, những lần thất bại vì điểm số,… Tất cả những điều này có giá trị giải phóng một lượng lớn cảm xúc tiêu cực mà teen dành cho cha mẹ, song song đó, sự tin tưởng, mạnh dạn trình bày, sẵn sàng lắng nghe, tiếp thu ý kiến góp ý cũng được teen mặc nhiên dành cho cha mẹ.
Dạy con tuổi teen không khó với những "bí quyết" này

 

 
Đặt trẻ vào đúng vị trí trẻ yêu cầu – người lớn
Hãy cho teen thấy vai trò của mình trong đời sống gia đình. Đó là nội quy sinh hoạt gia đình sẽ được teen tham gia ý kiến: giờ nào? việc gì? mấy giờ phải có mặt ở nhà? phạm lỗi thì hình thức trách phạt ra sao?... Với điều này, cha mẹ cần lưu ý: chính mình phải trở thành tấm gương thuyết phục, và khi vi phạm thì việc nhận lỗi cũng không được đặc cách. Việc nói lời xin lỗi không làm cha mẹ bị hạ thấp vai trò mà ngược lại, đó chính là minh chứng để teen hiểu về tính trách nhiệm như thế nào.
 
Thừa nhận không gian riêng tư của trẻ – vì quả thực, trẻ đã lớn
Phòng riêng, góc riêng, bàn riêng thực sự là không gian luôn được teen ra sức gìn giữ. Đôi khi không phải nơi đó chứa đựng những “bí mật động trời”, chỉ đơn giản: teen muốn được tôn trọng và giữ gìn những điều thuộc về chính mình. Cha mẹ cần hỏi ý kiến trẻ (dù chỉ là hình thức) khi xâm phạm những nơi riêng tư ấy, đôi khi chỉ đơn giản là: “Mẹ vào phòng con được không?”, “Bố làm việc trên bàn học của con tạm hôm nay nhé!”. Điều này có tác dụng hạn chế sự phòng thủ của teen vì luôn lo sợ cha mẹ sẽ xâm nhập bất cứ lúc nào và việc giấu diếm, phản ứng tiêu cực rất dễ xảy ra.
 
Để trẻ hình thành lòng tin bằng việc “nghe con nói”
Và không chỉ nghe một cách hình thức. Tuổi dậy thì đã có sự hình thành nhân sinh quan, khả năng đánh giá sự việc một cách tương đối. Vì thế, trong việc lắng nghe trẻ, cha mẹ cần thể hiện cả việc xem xét các giải pháp mà trẻ đưa ra xung quanh các vấn đề: việc học, việc chơi, sinh hoạt gia đình, hoạt động xã hội,… Việc lắng nghe hình thức (nghe mà không ghi nhận nội dung) khiến trẻ dần rơi vào tự ti, kiệm lời và không đặt niềm tin vào cha mẹ. Hãy cho trẻ thấy sự tôn trọng mà cha mẹ dành cho con một cách cụ thể: góp ý cho hoàn thiện các giải pháp mà trẻ đưa ra và biến chúng thành hiện thực – “Nếu tụi con bán món đó trong hội chợ ẩm thực thì chuyện an toàn cháy nổ thì sao? Sao mình không bán những món chế biến sẵn?!”, “Ý tưởng trang trí phòng của con tốt đó, nhưng giả sử mẹ muốn đặt bức tranh gia đình này vào 1 góc trong phòng con, con tính xem đặt ở đâu là phù hợp ?”, “Theo con, khi mình bỏ nhiều thời gian để nhớ bạn ấy như vậy thì mình có tập trung học được không? Mà học dở thì có chắc người ta cũng thích mình?”…
 
Khôn lớn cùng con, chưa bao giờ là dễ dàng, đặc biệt với teen. Xuyên suốt tuổi dậy thì của trẻ, việc cha mẹ cần làm là tôn trọng tính tự lập đồng thời chủ động hóa thân vào vai trò bạn đồng hành để hướng dẫn, giúp đỡ trẻ xây dựng được mối quan hệ đúng mực, tích cực với người lớn và mối quan hệ trong sáng, lành mạnh với bạn bè.
 
ThS Tô Nhi A
Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương TP.HCM

liên quan

“Bí kíp” tăng chiều cao cho teen  18

 8/20/2020

Theo thống kê của Viện Dinh dưỡng quốc gia, hiện nay, chiều cao trung bình của nam thanh niên nước ta là 164 cm, thấp hơn Hàn Quốc 10 cm và Nhật Bản 8 cm. Tuổi teen là một trong những giai đoạn mà cơ thể cao nhanh nhất.

Xem chi tiết 

“Tả tơi” vì nghiện game“Tả tơi” vì nghiện game  18

 8/20/2020

Bị bố mẹ cưỡng chế “trói”, khiêng đến bệnh viện tâm thần trong bộ dạng tả tơi… Nhiều game thủ đã phải trải qua từ một đến vài ba lần nhập viện liên tục như thế mới chữa được bệnh nghiện game, nhưng những dấu ấn của căn bệnh vừa dễ vừa khó chữa này để lại trên thân chủ không dễ gì nhạt phai. Mỗi năm, tại bệnh viện Tâm thần trung ương 1, các bác sĩ tiếp nhận 10 – 15 bệnh nhân nghiện game được gia đình đưa đến chữa trị như thế.

Xem chi tiết 

5 vấn đề thường gặp ở tuổi mới lớn  20

 8/20/2020

Những năm tháng chuyển tiếp từ tuổi teen thành người lớn là một giai đoạn đầy thách thức. Một bạn tuổi teen có thể rơi vào những tình huống khó khăn và đối mặt với những quyết định sai lầm trong lúc chán nản. Mặc dù giai đoạn gian nan này gần như không thể tránh, nhưng nếu ý thức được những vấn đề phổ biến mà lứa tuổi sẽ gặp phải, có thể giúp các bạn mới lớn tự xoay sở tốt.

Xem chi tiết 

Bia, rượu, thuốc lá và sức khỏe trẻ vị thành niên  20

 8/20/2020

Ở giai đoạn vị thành niên, thời kỳ chuyển tiếp giữa trẻ em và người lớn, trẻ phát triển rất phức tạp. Tốc độ phát triển về thể chất (chiều cao, cân nặng, hình dáng, giới tính…) của trẻ rất nhanh, các tuyến nội tiết bắt đầu hoạt động, gây xáo trộn lớn về tâm sinh lý. Đó là lý do tại sao những tác động về dinh dưỡng, tâm lý, môi trường đều rất quan trọng với sự phát triển của trẻ và sẽ có ảnh hưởng đến suốt cuộc đời của trẻ sau này.

Xem chi tiết 

Chăm sóc răng cho tuổi teen  16

 8/20/2020

Lứa tuổi teen, với tâm sinh lý luôn biến đổi, trẻ rất hay tự ti về bản thân mình. Một hàm răng chắc khỏe, trắng sáng sẽ mang đến cho trẻ một nụ cười đẹp và giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp.

Xem chi tiết 

Chuyện trẻ bỏ nhà đi bụi  20

 8/20/2020

“Dù con có không ở gia đình nữa thì con vẫn không hư hỏng đâu. Mẹ à! Con không thể để người yêu con vì con mà phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Con bỏ đi để bảo vệ anh ấy!”.

Xem chi tiết 

Con trai và tuổi dậy thì  22

 8/20/2020

Mẹ vào dọn dẹp phòng cậu quý tử. Lật tấm chăn ra, chị thấy cái quần “tà lỏn” của cậu bị vo lại nhăn nhúm và mùi hôi, tanh bốc lên, đập vào mũi. Không nhăn mặt mà chị mỉm cười: Hoá ra cậu ấm nhà mình đã có “giấc mộng ướt”. Hèn gì hồi này thấy cậu lớn lên từng ngày, không sà vào lòng mẹ như trước, lại hay đóng cửa phòng “hành tung bí ẩn” như điệp viên 007. Có lúc cậu trái tính, ưa nói ngược đến mức chị nghĩ “cứ như nó không phải con mình”.

Xem chi tiết 

Dậy thì sớm – Dậy thì muộn  15

 8/20/2020

Hiện nay, ngày càng có nhiều trẻ em xuất hiện tình trạng dậy thì sớm. Dậy thì sớm được định nghĩa khi các biểu hiện dậy thì xuất hiện trước 10 tuổi ở bé trai và trước 8 tuổi ở bé gái. Dậy thì sớm ở bé gái nhiều gấp 5 lần so với bé trai.

Xem chi tiết 

Điều trị mụn tận gốc  18

 8/20/2020

Do sự thay đổi hoóc-môn diễn ra nhiều và nhanh trong giai đoạn dậy thì, các em ra mồ hôi nhiều hơn, tóc và da nhờn. Trong các lỗ chân lông của da mặt có quá nhiều bã nhờn, do đó, việc các em có nhiều mụn trong giai đoạn dậy thì là điều hoàn toàn bình thường.

Xem chi tiết 

Dư cân, béo phì ở tuổi teen  14

 8/20/2020

Tuổi teen (độ tuổi cấp 2-3) là độ tuổi ở giữa trẻ con và người lớn. Các em có thể có tầm vóc gần bằng người lớn nhưng nhận thức vẫn là trẻ con. Ở độ tuổi lưng chừng này, nếu các em được trang bị kiến thức tốt về cân bằng dinh dưỡng sẽ giảm được nguy cơ dư cân, béo phì sau này cho các em và thế hệ sau này.

Xem chi tiết 
Like Fanpage Để Ủng Hộ Chúng Tôi Duy Trì Website